Το τραγούδι της πεδιάδας – Νάνσυ Χιούστον

Μετάφραση: Χατχούτ Ρένα

«Ο μικρός Τζώνυ είχε μάθει να στέκεται μόνος τώρα πια. […] Τον παρακολουθούσες. Τον μισούσες. Αυτός δεν ήταν δυστυχισμένος. Δεν του είχε γίνει έμμονη ιδέα η έννοια του βαδίσματος…»

Η υπόθεση του βιβλίου κινείται γύρω από τον Πάντον και την οικογένειά του. Η γενιά που υπήρξε πριν από αυτόν και τον καθόρισε και η γενιά που έφερε αυτός στον κόσμο και την καθόρισε εκείνος. Την ιστορία του αφηγείται η εγγονή του και μάλιστα σε β΄ πρόσωπο (εσύ, Πάντον!) και ξεκινάει να γράφεται την ημέρα που ο Πάντον φεύγει από τη ζωή.

Η αφήγηση δεν είναι γραμμική, αλλά πιο πολύ ένα συνονθύλευμα ιστοριών και αναμνήσεων, όπως η εγγονή τα είχε ακούσει, συνθέσει στο μυαλό της ή διαβάσει από τα γραπτά του παππού της. Έτσι, ο αναγνώστης διαβάζει πρώτα την ερωτική ιστορία του με μια Ινδιάνα (έτσι γράφεται στο βιβλίο – πλέον μιλάμε για ιθαγενείς της Αμερικής και δη της φυλής Μπλακφουτ του Καναδά) και μετά για τα παιδιά του χρόνια.

Ο Πάντον μεγάλωσε με έναν σκληρό πατέρα και μια μητέρα καθώς πρέπει που έφερε ακόμα στοιχεία της ευπρέπειας και της μόρφωσης της αγγλικής καταγωγής της, αν και μετανάστευσε στον Καναδά. Οι περιγραφές μας ζωντανεύουν την αγριότητα της εποχής, τη φτώχεια, τις κακουχίες και φυσικά, τη σχέση των εποίκων με τους ιθαγενείς. Σκοπός του Πάντον ήταν να γράψει ένα βιβλίο για τον χρόνο. Όσο το έργο δεν προχωρούσε, ο Πάντον βυθιζόταν στην κατάθλιψη, τον θυμό και την απόγνωση, ξεσπώντας στην οικογένειά του – τολμώ να πω ότι μου θύμισε το τέλμα στο οποίο είχε επέλθει ο πατέρας στα 100 χρόνια μοναξιά-. Η ζωή του αλλάζει όταν γνωρίζει την Μιράντα, μια ιθαγενή που θα τον κάνει να ερωτευτεί, να αγαπήσει τη ζωή και να συνειδητοποιήσει τι έχει κάνει η λευκή φυλή στους Μπλακφουτ της Αλμπέρτα.

Πρόκειται για ένα έντονο και βαθύ ψυχογράφημα που καταπιάνεται με πολύ σοβαρά ιστορικά και κοινωνικά θέματα όπως η αποικιοκρατία, η γενοκτονία των ιθαγενών φυλών της Αμερικής, ο προσηλυτισμός και η επιβολή της Δυτικής χριστιανικής κουλτούρας.

Εξαιρετική ιστορία που ξεχώρισα είναι εκείνη της παρέλασης στο Καλγκάρι, όπου ο νεαρός Πάντον έρχεται αντιμέτωπος με την τοξική αρρενωπότητα, τα ματσό πρότυπα και την κακοποίηση των γυναικών. Επίσης διαφωτιστικές είναι και οι ιστορίες της Ελίζαμπεθ, αδερφής του Πάντον που ασπάστηκε τον καθολικισμό και έζησε στην Αϊτή ως ιεραπόστολος. Τα γράμματά της και οι ιστορίες που την αφορούν δείχνουν την ωμή αλήθεια για την αντιμετώπιση των ιθαγενών της Αϊτής και την κουλτούρα της αποικιοκρατίας.

Στα αρνητικά θα πω ότι η μπερδεμένη αφήγηση και η έλλειψη κεντρικής υπόθεσης με κούρασε στην ανάγνωση. Θα προτιμούσα όλες οι ιστορίες να πλέκονται γύρω από μία υπόθεση για να παραμένει αμείωτο το ενδιαφέρον.